Türkiye Tarımında Prusya Tipi Kapitalizmin Gelişimi ve Çevre Sorunu

Türkiye'de tarım sektörünün kapitalistleşme süreci, iki temel yolu izler. Birincisi, İngiliz modeli olarak bilinen yol, diğeri ise Prusya Tipi Kapitalizmin gelişimi olarak adlandırılan yol. Prusya Tipi Kapitalizmin gelişimi, şehirlerde sanayileşme ve sermaye birikimiyle karakterize edilir. Türkiye, bu yolun en belirgin örneklerinden biridir. Toprak mülkiyeti ve buna bağlı ekonomi, kapitalizme geçişin önünde bir engel oluşturur. Prusya Tipi Kapitalizmin gelişimi, doğu devletlerinin kapitalistleşmesi veya kapitalizmin doğu toplumlarına uyarlanması anlamına gelir. Bu süreç, antik servetin sermayeye dönüşmesi ve kapitalist sermayenin despotik artı emek yoluyla büyümesi ve yaygınlaşmasıyla karakterize edilir. Mülksüzleştirme yoluyla sermaye birikimi ve ücretli emek, her zaman ve her yerde geçerlidir.