Klasik Türk Şiirinde Nefs

Divan şiirinin derinliklerinde saklı kalan "nefs" kavramı, tasavvufun en çok tartışılan unsurlarından biri olarak karşımıza çıkar. Yaratılışın özünde Allah’a ulaşma arzusu yatan insan için nefs, bu yolculuktaki en büyük engel sayılır. Kuran’da sıkça vurgulanan, hadislerde ve dini metinlerde olumsuz bir anlam taşıyan bu kavram, tasavvufta arındırılmamış haliyle kötülüklerin kaynağı, insanın içsel düşmanı olarak görülür. Şairler ve yazarlar, divan edebiyatında nefsi farklı boyutlarıyla ele almış, dizelere yansıtmışlardır. Bu çalışma, 13. yüzyıldan 19. yüzyıla uzanan dönemde yaşamış şairlerin 223 divan ve mesnevisini tarayarak, nefse dair zengin bir inceleme sunuyor. Nefsin yapısı, özellikleri, mertebeleri, akıl ve kalple ilişkisi, dini bağlamlardaki yeri, mitolojik ve tarihi kişilere benzetilmesi gibi konular dört ana bölümde derinlemesine irdeleniyor. Beşinci bölümde ise nefsin terbiyesi ve dönüşümü.