Ariflerin Delili ve Müşkillerin Anahtarı

Kırımlı Şeyh Selim Divane'nin eseri, XVIII. yüzyılda yaşamış bir Türk mutasavvıfının manevi yolculuğunu anlatıyor. Gençlik yıllarında İstanbul'da medrese öğrenimi gören ve daha sonra Bosna'da kadı olarak görev yapan Divane, tasavvufa yönelerek kadılığı bırakmış ve Kesriye'ye gelmiştir. Burada Kâdiriyye'nin bir mürşidine bağlanarak tasavvuf eğitimini tamamlamıştır. Eserde, iki kitap birlikte okuyucuyla buluşuyor: Burhânü'l-Ârifîn ve Miftahu Müşkilâti'l-Ârifîn. İlk kitap, tevhid kavramının halk ve mutasavvıflar tarafından nasıl anlaşılması gerektiğini açıklayan bir tasavvuf klasiği. İkinci kitap ise Niyâzî-i Mısrî'nin bir şiiri etrafında genişletilen bir eser. Burada nefs, mürşid-i kâmil, bey'at ve vuslat gibi kavramlar güzel bir şekilde açıklanıyor.