Vahdet ve Melamet Gülşeni Hasbahçe

Melamet, İslam’ın zahirine karşı bir başkaldırı değil, kuralların katı yorumlarına karşı duyulan tepkidir aslında. Onun özünde, şeriatın, tarikatın ve hakikatin bütünlüğü içinde yaşanan bir coşku, bir aşk ve neşe yatar. Evrenin gizemli döngüsü içinde kaybolmuş gibi görünen gerçek, melamet ehli için bir şevk kaynağıdır; bu şevkle taşmak, kendini dökmek, kınanma zincirlerinden kurtulmaktır. Yunus’un dizelerinde yankılanan bu hal, varlığa sevinmek ya da yokluğa isyan etmek değil, eşyanın sırlarıyla buluşmanın verdiği heyecanla biraz şımarmak, biraz da kendini kınamaktır. Melamet, yermeyi ve yerilmeyi barındırır ama asıl hedef, nefsiyle hesaplaşan kişinin başkalarını değil, yalnızca kendini sorgulamasıdır. Bu yüzden melamilere "yerilenler" de denir; çünkü onlar, insanlığın ihtiyaç duyduğu birliği, kendi içlerinde arar ve yaşarlar.