Ulus Nedir?

Ernest Renan, ulusu bir coğrafyadan ya da soydan ibaret görmez. Onun gözünde ulus, ortak bir geçmişin anılarıyla beslenen, bugünü birlikte şekillendirme arzusuyla birleşen insanların yarattığı canlı bir bütünlüktür. Geçmişin yüküyle geleceği kurma isteği arasında salınan bu kavram, hem verili olanı kabul etmeyi hem de onu dönüştürmeyi gerektirir. Renan’a göre, bir ulusun temeli ne sadece dillerde ne de kan bağlarındadır; asıl bağ, ortak bir hafızaya duyulan saygı ve birlikte var olma iradesidir. İnsan, özgür ve ahlaki bir varlık olarak, kendini bu ikiliğin içinde tanımlar. Tarihin derinliklerine uzanmayan hiçbir birliktelik kalıcı olamaz, tıpkı bireylerin kendi kaderlerini belirleme hakkına dayanmayan hiçbir toplumsal düzenin meşru sayılamayacağı gibi. Renan, bu karmaşık gerçeği sade bir dille ortaya koyarak, ulusun sadece bir toprak parçası değil, bir ruh olduğunu hatırlatır.