Türk Romanında Roman Sanatının Ele Alınışı

Roman sanatı, gerçek ile kurmacanın sınırlarında gezinen bir ayna gibidir; yazarın hayal gücüyle şekillenen dünyada, nesneler ve olaylar bazen gerçek yüzlerini gösterirken, bazen de bambaşka anlamlar kazanır. Tıpkı Cervantes’in *Don Kişot*’unda olduğu gibi, yel değirmenleri kimi zaman düşman devlere dönüşür, kimi zamansa sıradan birer eşya olarak kalır. Anlatıcı, bu ikilemi ustaca kullanarak okuru gerçek ile kurmaca arasındaki ince çizgide yürütür. Destandan romana evrilen süreçte, bilinen gerçekler artık olduğu gibi aktarılmaz; yazarın süzgecinden geçerek yeni bir gerçekliğe bürünür. Roman, kendi kurmaca dünyasını yaratırken, gerçeklik arayışı boş bir çabadan ibarettir. Okur, bu oyunun farkına varsa da, metnin büyüsüne kapılmaktan kendini alamaz. Çünkü romanın gerçekliği, dış dünyadan bağımsız, tamamen kendi kurallarına göre işleyen bir evrendir.