Tanım veya Hakikat & Cüveynî’nin Kelam Sisteminin Analizi

İslam düşüncesinin temel disiplinlerinden kelam ilmi, inanç esaslarını sistematik bir biçimde ele alırken farklı ekoller arasında hem yakınlaşmalara hem de derin tartışmalara sahne olmuştur. Özellikle Eş’arilik ve Mutezile arasındaki fikir ayrılıkları, kavramlar üzerinden şekillenmiş, kimi zaman ortak bir zeminde buluşurken kimi zaman da keskin çizgilerle ayrışmıştır. Bu çerçevede, İmam Gazzâlî’den önceki dönemde Ebû Hâşim el-Cübbâî’nin öncülük ettiği "hâller" meselesi, kelamcıları ikiye bölmüş, bazıları bu teoriyi benimserken diğerleri reddetmiştir. İmamü’l-Harameyn el-Cüveynî, bu tartışmanın merkezinde yer alan önemli bir isimdir. Kendisinden önceki büyük kelamcılardan İmam Bakıllânî’nin etkisinde kalarak hâller teorisini savunmuş, ancak daha sonraki çalışmalarında felsefi tanım anlayışına yaklaşan beş temel ilkeye yönelmiştir. Bu değişim, Eş’arî kelamının evriminde kritik bir rol oynamıştır. Eser,.