Semaniye Medresesinden Köy Enstitülerine

Osmanlı İmparatorluğu'nda bilginin yaygınlaşması, Avrupa'nın çok gerisinde kalmıştı. 15. yüzyılda Batı'da matbaanın icadıyla milyonlarca kitap basılırken, Osmanlı'da dini çevrelerin karşı çıkışı nedeniyle bu teknoloji kullanılamadı. Elle çoğaltılan eserlerin sayısı ise yılda birkaç yüzü geçemiyordu. Okuryazarlığın sınırlı kalması, düşünce üretimini de engelledi. Eğitim, Kur'an bilgisiyle sınırlandırılırken, din dışı alanlar ihmal edildi. Ulema, bilgiyi yalnızca dini emirleri aktarmakla görevli kişilerin elinde tuttu. Bu durum, toplumsal gelişmenin önündeki en büyük engellerden biri oldu. Ekonomik durgunluk da eğitimdeki bu eksikliğin doğal bir sonucuydu. Rönesans'ın yaşandığı Avrupa'nın aksine, Osmanlı'da yenilik arayışı ve bilgi devrimi ne yazık ki gerçekleşmedi.