Refik Halid Okları Kırılmış Kirpi

Refik Halid Karay’ın eleştirel bir kalem olduğu hep söylenir, ama bu iddiayı destekleyecek somut bir eser var mıdır gerçekten? Yazdıklarına bakıldığında, onun muhalif bir yazar olduğu izlenimini veren pek az satıra rastlanır. Oysa bir yazarın düşünceleri, ancak yazdıklarıyla anlam kazanır; kişisel duruşunun dışarıdan atfedilmesi, ne kadar yaygın olursa olsun, temelsiz bir varsayımdan öteye geçmez. Peki, eserleri bu söylentiyi doğrulamıyor mu? Hem evet hem hayır. 1940 sonrası yapılan baskılarda, onun eleştirel sesini duyuracak bir iz yoktur. Ancak bu sessizlik, yazarın gerçek kimliğini yansıtmaz; çünkü ilk basımlarıyla karşılaştırıldığında, metinlerin sansürlendiği, rejimin hoşuna gidecek şekilde budandığı görülür. Yani Refik Halid’in muhalifliği, yazdıklarında değil, yazamadıklarında saklıdır.