Rasyonalitenin Sınırları & Max Weber’in Sosyal ve Ahlaki Düşüncesi Üzerine Bir Deneme

Max Weber’in düşünce dünyasında rasyonalite, modern Batı’nın karmaşık ve çok katmanlı bir ürünü olarak karşımıza çıkar. Rogers Brubaker, bu çalışmasında Weber’in sosyolojik analizleri ile ahlaki duruşu arasındaki gerilimi inceliyor. Batı medeniyetinin kendine özgü rasyonalizmi, hem tarihsel bir olgu hem de derin bir ikilem olarak ele alınır: Bir yandan toplumsal düzenin temeli sayılırken, diğer yandan sınırları ve çelişkileriyle sorgulanır. İnsanlar ortak amaçlar ve inançlar etrafında birleştiğinde rasyonalite kavramı netleşir; ancak hedefler ve değerler farklılaştığında, rasyonel olanın tanımı da bulanıklaşır. Weber’e göre sosyal hayat, sürekli çatışan amaçlar ve inançlar üzerine kuruludur. Bu çatışmalar, özellikle nihai hedefler ve metafizik inançlar söz konusu olduğunda, nesnel bir çözüme ulaşmayı imkansız kılar. Brubaker, Weber’in rasyonalitenin sınırlarına dair bu karamsar bakışını irdelerken,.