Osmanlı’nın Paralel Devleti Kadızadeliler

Osmanlı İmparatorluğu’nda din, sadece bir inanç sistemi değil, aynı zamanda iktidarın en keskin aracıydı. Aydın Tonga’nın kaleme aldığı bu çalışma, 17. yüzyılda devletin gölgesinde palazlanan Kadızadeliler hareketini mercek altına alıyor. Sözde dini kurallarla şekillenen bu yapı, aslında gücü elinde tutmanın bir yöntemiydi. Bugün helal dediğine yarın haram diyen, kahve içmeyi yasaklarken faize göz yuman bir anlayış, nasıl oldu da devletin paralel bir kolu haline geldi? Tonga, dinin siyasetle dansını çarpıcı örneklerle ortaya koyuyor. İnanç, iktidarın emrine girdiğinde ne kadar esneyebilir? Kadızadeliler, bu sorunun yanıtını veriyor: Din, sopa kadar etkili bir araçtır, ama barış getirmez. Güç dengeleri değiştiğinde ise kendi yarattığı yapıyı bile yok etmekten çekinmez. Tarihin tozlu sayfalarında saklı bu hikâye, bugünün sorularına da ışık tutuyor.