Osmanlı’nın Öteki Tarihi

Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde, modernleşme çabaları sancılı bir süreç olarak karşımıza çıkar. 18. yüzyıldan itibaren başlayan değişim hamleleri, Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla ivme kazansa da, geleneksel yapı ile yenilikler arasında derin bir uyumsuzluk yaşandı. Yönetici sınıfın ve halkın bu dönüşümü benimseyememesi, reformların kalıcı olmasını engelledi. Yeni Osmanlılar olarak anılan aydınlar, imparatorluğu "Avrupa'nın Hasta Adamı" olmaktan kurtarmak için meşrutiyetin ilanına öncülük ettiler. Ancak II. Abdülhamid'in meclisi kapatmasıyla başlayan gerileme, dışarıda toprak kayıpları, içeride ise milliyetçilik dalgasının etkisiyle hızlandı. Jön Türklerin 1908'de meşrutiyeti yeniden hayata geçirme girişimi de çözüm olmadı; çünkü sorunun kaynağına inilemedi. Ardından gelen Balkan Savaşları, Trablusgarp ve Birinci Dünya Savaşı hezimetleri, imparatorluğun sonunu getirdi. Müslüman ve gayrimüslim.