Ortodoks Türkler Urumlar

Tarihin derinliklerinde, Türklerin yalnızca İslam’la değil, Hristiyanlık, Musevilik ve Budizm gibi farklı inançlarla da buluştuğu bilinir. Bu karşılaşmalar, kimi zaman siyasi zorunluluklar, kimi zaman hayatta kalma mücadelesi, kimi zamansa yeni topraklara uyum sağlama çabasıyla şekillenmiştir. Bazıları İslam’ı seçtikten sonra bile, güçlerini korumak ya da geri dönüşsüz bir yolculuğun sonunda, yeniden Hristiyanlığa yönelmek zorunda kalmıştır. Urumlar da bu karmaşık sürecin izlerini taşır: Kimileri İslam’dan dönen Türklerdir, kimileri Türkçenin etkisiyle ana dillerini unutmuş, Müslüman komşularından öğrendikleri dini terimlerle yaşamış topluluklardır. Bir kısmı ise Hristiyanlıkla başlayan yolculuklarında, Müslüman Türklerle iç içe geçtikçe kendi inançlarını bile Türkçeyle harmanlamıştır. Kıpçak boylarından Anadolu Selçukluları’na uzanan bu serüven, yüzyıllar boyunca farklı coğrafyalarda, farklı kaderlerle.