Mutezile'nin Felsefe Eleştirisi & Harezmli Mutezili İbn'l-Melahimi'nin Felsefeye Reddiyesi

İslam düşünce tarihinde kelam ve felsefe, benzer konuları ele alsalar da bu alanlara yaklaşım biçimleriyle birbirinden ayrılır. Özellikle İbn Sînâ ile güçlenen Meşşâî felsefe geleneği, kelamcılarla felsefeciler arasında derin tartışmaların fitilini ateşlemiştir. Gazzâlî’nin felsefeye yönelik eleştirileriyle başlayan bu süreç, Fahruddîn er-Râzî’ye kadar yoğun bir etkileşim içinde devam etmiştir. Bu tartışmanın önemli figürlerinden biri de Mutezile’nin son büyük temsilcilerinden Harezmli İbnü’l-Melâhimî’dir. Melâhimî’nin, Meşşâî felsefeyi çürütmek amacıyla kaleme aldığı *Tuhfetü’l-Mütekellimîn fi’r-Redd ale’l-Felâsife*, Gazzâlî’nin *Tehâfüt*’ünden sonra felsefeye karşı yazılmış ilk kapsamlı reddiye olarak öne çıkar. Bu eser, kelam geleneği içinde felsefeye yöneltilen en detaylı eleştirilerden biri olmasının yanı sıra, Mutezilî bir perspektifle yazılmış tek reddiye olmasıyla da dikkat çeker. Kitap, bu önemli.