Muhaverat-ı Hikemiyye & Batı'dan İlk Tercüme

19. yüzyıl Osmanlı düşünce dünyasına damgasını vuran önemli bir çeviri eseri, *Muhâverât-ı Hikemiyye*, Tanzimat sonrası aydınlanma hareketinin ilk adımlarından biri olarak öne çıkar. Münif Efendi’nin imzasını taşıyan bu kitap, 1859 yılında yayımlanarak Batı’dan Türkçeye aktarılan ilk edebî ve felsefi metin unvanını kazanır. Eserde, Aydınlanma Çağı’nın önde gelen Fransız yazarları Fénelon, Fontenelle ve Voltaire’in seçilmiş on bir diyaloğu yer alır. İki bölüm Fénelon’a, biri Fontenelle’e, geri kalanı ise Voltaire’e ait olan bu metinler, gecikmeli de olsa Osmanlı topraklarına modern düşüncenin kapılarını aralar. Ali Budak’ın çalışması, eserin tarihsel ve kültürel bağlamını üç ana bölümde ele alıyor. İlk bölümde, Münif Paşa’nın yaşamı ve dönemin entelektüel ortamına katkıları incelenirken, ikinci bölümde *Muhâverât-ı Hikemiyye* üzerine detaylı bir analiz sunuluyor. Son bölümde ise eserin Latin harflerine.