Moda’nın Mülteci Alman Profesörleri

1930’lardan 1960’lara uzanan yıllarda, Moda’nın sessiz sokakları bir grup Alman akademisyen ve sanatçıya ev sahipliği yaptı. Sayıları azımsanacak gibi değildi; çoğu üst düzey bilim insanı ve yaratıcı zihinlerdi. Resmi belgelerde politik etkinliklerden uzak durmaları şart koşulsa da, bu insanlar Nazi zulmüne karşı Moda’da gizli bir direniş örgütlediler. Casusluk ağlarıyla bağlantılar kurdular, Müttefikler için bildiriler hazırladılar, Hitler’e suikast planları üzerinde konuşmalar yaptılar. Yahudileri toplama kamplarından kaçırmak, Orta Avrupa’dan gelen mülteci kafilelerini Haydarpaşa’dan trenlerle İskenderun ve Mersin’e, oradan da Filistin’e ulaştırmak için çaba gösterdiler. Bu süreçte, ileride "Türk Papa" olarak anılacak Vatikan temsilcisi Rahip Roncalli ile de iş birliği yaptılar. Moda’nın tarihi, bu unutulmuş direnişin izlerini hâlâ taşıyor.