Milli Mücadele’de İttihat ve Terakki Erkanı ve Enver Paşa

Enver Paşa, Birinci Dünya Savaşı’nın yenilgiyle sonuçlanmasının ardından önce Berlin’e sığınmak zorunda kaldı. Ardından Rusya’ya geçerek Moskova’da Sovyet yetkilileriyle görüştü; İngiliz emperyalizmine karşı ortak mücadele için Anadolu’daki direnişe silah desteği talep etti. İslam İhtilal Cemiyetleri İttihadı’nın liderliğini üstlenerek Anadolu’da örgütlenmeye çalıştı ve 1920 Eylül’ünde Doğu Halkları Kongresi’ne katıldı. Bir süre Berlin’e dönse de kısa sürede Moskova’ya geri döndü, Ankara hükümetinin temsilcileriyle temas kurdu. Mustafa Kemal Paşa’ya yazdığı mektupta, hakkında çıkan Anadolu’nun başına geçeceği yönündeki iddiaları reddetti. Ancak Yunan saldırısının başlamasıyla Anadolu’ya geçme düşüncesi ağır bastı ve Batum’a ulaştı. Bu süreçte Trabzon’da Enver Paşa yanlısı Yahya Kahya, kaçak ve mahkumlardan oluşan bir birlik kurarak bağımsız hareket etmeye başladı; Enver’in yakında döneceği söylentilerini.