Meninski’nin Thesaurus Lınguarum Orıentalıum Turcıcæ

Osmanlı Türkçesinin ses yapısını ve söz varlığını anlamak için dönemin yabancı dil öğretim kaynakları büyük önem taşır. Latin harfleriyle hazırlanmış sözlükler, gramer kitapları ve konuşma metinleri, Arap alfabesinin sınırlayıcı etkisinden bağımsız olarak Türkçenin o dönemdeki telaffuz özelliklerini gözler önüne serer. Bu tür transkripsiyon metinleri, yazı dilinin katı kalıpları içinde kaybolan ses değişimlerini açığa çıkararak dilin canlı kullanımına dair ipuçları sunar. Araştırmacılar için bu malzeme, eski harfli metinlerin doğru bir şekilde çevrilmesinde rehber niteliğindedir. Sadece Türkçe kökenli kelimeler değil, dile yabancı dillerden geçmiş sözcükler de bu kaynaklar sayesinde gerçek söylenişleriyle incelenebilir. Böylece dilin tarihsel evrimi, yazılı belgelerin ötesinde, konuşma diline dayalı bir perspektifle ele alınma şansı bulur.