Melamet Risaleleri & Bayrami Melamiliği'ne Dair

Osmanlı'nın manevi hayatında derin izler bırakan Melamet düşüncesi, 12. yüzyıldan itibaren pek çok tarikatı etkisi altına almıştı. Ancak bu akım, özellikle 15. yüzyılda Hacı Bayram Veli'nin öncülüğünde kurulan Bayramiyye tarikatı içinde yeni bir soluk kazandı. Kısa sürede geniş bir mürit kitlesine ulaşan Bayrami Melamileri, kendilerine özgü ritüelleri ve inançlarıyla dikkat çekti. Tekke ve dergâh gibi geleneksel yapıları reddetmeleri, Ehli Beyt sevgisine verdikleri önemle öne çıktılar. Ne var ki, herhangi bir mezhebe bağlı olmadıklarını savunmaları, şeriat hükümlerini kendi aralarında uygulamaları ve alışılmadık söz söylemeleri, hem ulema hem de devlet nezdinde tepkiyle karşılandı. Bu nedenle şeyhleri ve dervişleri sık sık sürgüne gönderildi, hapsedildi, hatta bazıları idam edildi. Yine de Melamet geleneği, Osmanlı tasavvufunda kalıcı bir etki bırakmayı başardı.