Medeni Usul Hukuku'nda Hakimin Hukuku Re'sen Uygulaması İlkesi

Medeni usul hukukunda, davanın temelini oluşturan olaylar ve kanıtlar genellikle taraflarca mahkemeye sunulur. Bu süreçte hakimin rolü, tarafların getirdiği veriler doğrultusunda hukuku yorumlamak ve adil bir karar vermektir. Yargılama, bireylerin haklarının korunması amacıyla başlatılır; bir hak ihlali ya da ihlal tehdidi söz konusu olduğunda, ilgili taraf yargı yoluna başvurarak hukuki koruma talep eder. Mahkeme de bu talebi değerlendirerek uyuşmazlığı çözmekle yükümlüdür. Hakim, yargılama sırasında Türk hukukunu kendiliğinden uygulamakla görevlidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesi bu ilkeyi açıkça belirtirken, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un ilgili hükmü de hakimin Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve yetkili yabancı hukuku re’sen uygulayacağını düzenler. Bu çerçevede, hukukun doğru ve tarafsız bir şekilde işletilmesi sağlanır.