Mecmua-i Fünun (Osmanlı'nın İlk Bilim Dergisi)

1862 yılında Osmanlı topraklarında yayımlanmaya başlayan *Mecmua-i Fünun*, dönemin ilk sivil bilim dergisi olarak tarihe geçti. Cemiyet-i İlmiyye-i Osmaniyye’nin öncülüğünde çıkarılan bu yayın, adından da anlaşılacağı üzere, "bilimler dergisi" niteliğindeydi. Jeoloji, fizik, kimya gibi doğa bilimlerinin yanı sıra tarih, coğrafya, eğitim, felsefe ve ekonomi gibi sosyal bilimleri de kapsayan geniş bir yelpazede içerik sunuyordu. Derginin yazarları, çoğunlukla cemiyet üyeleriydi ve bilimsel düşünceyi siyasi tartışmaların uzağında tutmaya özen gösterirken, toplumsal meselelere cesurca eğilerek medrese dışındaki en etkili eleştirel seslerden biri haline geldiler. Cemiyet kurucuları, Avrupa’nın ilerlemesinde fen bilimlerinin oynadığı rolü fark etmiş, aynı yolu izlemenin gerekliliğine inanmışlardı. Bu nedenle derginin yayın ilkelerine, siyasi ve dini konulardan uzak durmayı kesin bir kural olarak eklediler..