Masumlar Ağacı

Her şeyin bir dengi var bu dünyada: gece gündüzü kucaklar, iyilik kötülüğün gölgesinde büyür, yaşam ölümle anlam kazanır. Adem ile Havva’yı cennetten sürükleyen yasak ağaç gibi, belki de onları yeniden o bahçeye taşıyacak bir başka ağaç vardır yeryüzünde. O ağacın meyvesi, insana kendini tanıma bilgisini sunmuştu; peki ya bu dünyada, günahlarından arınma umudunu taşıyan bir *Masumlar Ağacı* varsa? Çocukları melek sanırız, oysa onlar kuşları sapanla vurur, karınca yuvalarını dağıtır, yolda gördükleri garibanlara taş atarlar – ve bunları yaparken en ufak bir pişmanlık duymazlar. Çünkü içlerinde kötülük değil, sadece bilgisizlik vardır. Şeyh Hasan’ın dediği gibi: Masumiyet, saf iyilik demek değildir. İnsan, iyiyi de kötüyü de bilir; asıl önemli olan, gücü yettiği halde kötülüğü seçmemektir. Gökhan Tok’un romanı da bu arayışı anlatıyor: Selçuklu’nun, Moğol’un, Bâtıni’nin, Haçlı’nın yollarının kesiştiği bir.