Masonluk ve Osmanlı Masonları (-1935)

Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinden Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan süreçte, masonluk gizemli yapısıyla dikkat çeker. Kökleri antik çağlara, gizli ritüellere ve farklı inanç sistemlerine dayanan bu örgütlenme, zaman içinde evrensel değerler maskesi altında şekillenirken, kapalı kapılar ardında neler yaşandığı hep merak konusu olmuştur. Başlangıçta yalnızca Hristiyanları ve belirli meslek gruplarını bünyesine kabul eden mason locaları, daha sonra farklı din ve kültürlerden üyelerle küresel bir ağa dönüşmüştür. Ancak bu değişim, örgütün gerçek amaçları ve faaliyetleri hakkında soru işaretlerini de beraberinde getirir. Hiyerarşik yapısı, ketumluğu ve komplo teorilerine sık sık malzeme olması, masonluğun sadece bir yardımlaşma derneği olmadığını düşündürür. Celal Çelik’in çalışması, Osmanlı coğrafyasında masonluğun izlerini sürerken, bu esrarengiz dünyanın perde arkasındaki dinamikleri, dönemin.