Kürt uygarlığında Alevilik

Kürt toplumunun inanç serüveni, tarihsel bir direnişin de izlerini taşır. Zerdüştlükten koparılmaya çalışılan halk, cami egemenliğine karşı dergah ve tekkeleri bir sığınak olarak kurdu. Zenginlik hırsına karşı "bir lokma, bir hırka" felsefesiyle şekillenen dervişlik geleneği, ganimet ve kölelik düzenine bir başkaldırıydı. Eski geleneklerin izinde, halifeliğin yağma ve baskılarına karşı örgütlenen Kürtler, tekkelerde bir araya gelerek Arap egemenliğine karşı durdu. Camilerdeki resmi din adamlarının yerine, dergahlarda erenler, pirler, dedeler ve ozanlar geçti. Kuran okumalarının yerini deyişler, nefesler, düvazlar, mersiyeler ve miraçnameler aldı. Bu ritüeller, İslam’ın klasik yapısından farklı, özgün bir inanç dünyasının ürünüydü. Tekkeler, sadece bir ibadet mekânı değil, aynı zamanda bir direniş ve kültür ocağı olarak yükseldi.