Kümelenme: Bölgesel Kalkınmada Anahtar mı? Kilit mi?

Günümüzde bölgesel kalkınma stratejileri arasında en çok konuşulan kavramlardan biri, şüphesiz kümelenme. Özellikle gelişmiş ülkelerde kendiliğinden filizlenen bu model, Türkiye’de 2000’li yılların ardından hem merkezi yönetim hem de yerel aktörler tarafından hızla benimsendi. Ancak bu benimseme, çoğu zaman yüzeysel bir kabulden öteye geçmedi. Kümelenmenin sihirli bir çözüm olarak görülmesi, politika belgelerinde sıkça yer almasına ve yetkililerin dilinden düşmemesine yol açtı. Kalkınma ajanslarının kurulmasıyla birlikte bu eğilim daha da güçlendi. Oysa Türkiye’nin bölgesel kalkınma deneyimi sınırlı; politika tasarımı ve uygulama konusunda da istenen başarıya ulaşılamadı. Bu nedenle kümelenme, adeta bir kurtarıcı gibi algılandı: “Hemen kümelenin!” Ancak Batı’daki başarılı örneklerin aynen kopyalanamayacağı, her bölgenin kendine özgü dinamikleri olduğu unutuldu. Kümelenmenin Türkiye için uygun olup.