Kızıl Kahkaha

Leonid Andreyev, Rus-Japon Savaşı’nın yarattığı dehşeti anlatan *Kızıl Kahkaha*'da, savaşın insanı nasıl bir uçuruma sürüklediğini çarpıcı bir dille aktarıyor. Mançurya cephesinde görev yapan bir Rus subayının parçalanmış günlük notları, ölümünden sonra savaşa katılmamış kardeşi tarafından bir araya getirilir. Subay, kendi birliklerinin açtığı ateşle bacaklarını kaybetmiş, kan gölüne dönen topraklarda "kızıl kahkaha"nın sesini duymaya başlamıştır: Bu, çıldırmış dünyanın çığlığıdır. Yürüyüşler, açlık ve ölümle yıpranan askerler, acı karşısında çaresiz kalan doktorlar, hepsi deliliğin eşiğine sürüklenir. Savaşın dışında kalan kardeş bile bu çılgınlıktan nasibini alır; acıya duyarsızlaşır, aklını yitirir. Öyle bir noktaya gelinir ki, bir anne oğlunun ölüm haberini gazeteden okurken, bir ay boyunca onun elinden mektuplar alır. Artık ölüler bile yazmaktadır. Andreyev, savaşın kolektif bir çılgınlığa dönüşerek.