Kemalist Devrim 7 / Toprak Ağalığı Ve Kürt Sorunu

Cumhuriyet’in kuruluş felsefesi, köylünün özgürleşmesi ve toprak adaletinin sağlanması üzerine inşa edilmişti. Ancak Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da yüzyıllardır süren aşiret düzeni, şeyhlik ve toprak ağalığı, bu ideallerin önünde ciddi bir engel olarak durdu. Şeyh Sait, Ağrı ve Dersim isyanları, bu yapının nasıl bir direnişle karşılandığının somut örnekleri oldu. Dönemin yöneticileri, bölgenin gerçeklerini anlamak için hazırlanan Şark raporlarına başvurdu; İnönü ve Bayar’ın kaleme aldığı belgeler, sorunun derinliklerine ışık tuttu. Kemalist yönetim, Kürt meselesini derebeylikle mücadelenin bir parçası olarak gördü ve toprak reformu arayışlarına girişti. CHP programları ile anayasal düzenlemelerde yapılan değişiklikler, bu mücadelenin yasal zeminini oluşturdu. Ancak uygulamadaki eksiklikler, "Derebeylik sistemi böyle yıkılır mı?" sorusunu gündeme getirdi. ABD etkisiyle şekillenen "Küçük Amerika" döneminde.