Kavaidu’t Tahavvülat fî Harekati’z-Zerrat (Parçacıkların Hareketlerindeki Dönüşümün İlkeleri)

Ali Sedat’ın bu özgün eseri, doğa bilimlerinin henüz tam anlamıyla düzenlenememiş keşiflerini farklı bir bakış açısıyla ele alıyor. Isı, ışık ve enerji gibi olguların aslında tek bir kaynaktan doğduğunu, birbirlerine dönüşebildiklerini ve evrendeki değişimlerin ardında yatan temel gücün, maddenin en küçük parçacıkları arasındaki etkileşimlerden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Avrupa’da yaygınlaşan atom teorisiyle de örtüşen bu yaklaşım, sadece fiziksel olayları değil, kelam ilmindeki uzun süredir tartışılan meseleleri de aydınlatıyor. Örneğin, insan iradesi ve kader üzerine yapılan felsefi çekişmeleri, bilimsel bir perspektifle yeniden değerlendirerek, karmaşık sorulara daha net yanıtlar sunuyor. Dönemin düşünsel çatışmalarını bilimsel bir zeminde çözümlemeyi amaçlayan eser, hem doğa hem de metafizik alanında derin bir sorgulama imkânı veriyor.