Kaşgarlı Mahmut

11. yüzyılda yaşamış büyük Türk bilgini Kaşgarlı Mahmut, Türk dilinin en önemli hazinelerinden birini miras bıraktı: *Divanü Lügat-it-Türk*. Bu eşsiz sözlük, dönemin Türkçesini derinlemesine belgeleyen, bugün elimizde kalan tek yazma nüshasıyla İstanbul’daki Millet Kütüphanesi’nde saklanıyor. Ne yazık ki, Kaşgarlı’nın diğer çalışmaları zamanın yıkıcı ellerinde kaybolup gitti. Türklerin yazıyla buluşması, 5. yüzyılda Yenisey ve Orhun’daki anıtsal kitabelerle başladı. Bu taşlar, Orta Asya’nın kadim Türk topluluklarının sesini tarihe kazıdı. Çin medeniyetinin baskısına, ardı arkası kesilmeyen savaşlara rağmen, Türkler ana dillerini korumayı, geliştirmeyi ve yazıya dökmeyi başardı. Hatta matbaayı kullanarak, Orhun harfleriyle basılmış kitaplar bile ürettiler. Dil, Türk dünyasının en güçlü kalesi oldu; yüzyıllar boyu kimliğini, kültürünü ve birliğini bu sayede ayakta tuttu. Kaşgarlı Mahmut’un eseri de bu uzun.