Kapitalist Bilinçdışı & Marx ve Lacan

Lacan’ın kuramında Marx, diğer düşünürler kadar sık anılmasa da, onun izleri psikanalizin derinliklerinde beklenmedik bir dönüşüm yaratır. Samo Tomsic, *Kapitalist Bilinçdışı*’nda bu ilişkiyi mercek altına alarak, Lacan’ın Marx’a yönelişinin Freudcu psikanalizin özüne yeniden dönüş anlamına geldiğini öne sürüyor. Dilbilimsel yapısalcılıktan siyasal iktisadın eleştirisine uzanan bu kayma, öznenin temsilinden arzunun üretimine odaklanmayı beraberinde getirir. Freud’un libido kavramı, bilinçdışının tatmin arayışında emeğin rolünü vurgulayarak, psikanalizi ekonomik liberalizmin bireyleri uyumlu hale getirme aracı olmaktan çıkarıp, üretken bir bilinçdışı teorisine dönüştürür. Lacan’ın 1960’lardaki çalışmaları da bu çizgiyi takip eder: Bilinçdışının sadece bir dil meselesi değil, aynı zamanda bir emek süreci olduğunu gösterir. Tomsic, bu bağlamda Marx ve Lacan’ı buluşturarak, kapitalizmin bilinçdışı üzerindeki etkilerini sorguluyor.