Jeopolitik

Jeopolitik düşüncesinin kökenleri, 19. yüzyılın sonlarına uzanır. İsveçli düşünür Rudolf Kjellen’in 1899’da bu terimi ilk kez kullanmasından önce, İngiliz coğrafyacı Halford Mackinder’in "Kara Hâkimiyet Teorisi" aslında jeopolitik düşüncenin temellerini atmıştı. Ancak İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, özellikle Almanya’nın yenilgisi ve Karl Haushofer’ın ölümüyle birlikte klasik jeopolitik anlayışı gerileme dönemine girdi. 1970’lere kadar süren bu durgunluk, eleştirel jeopolitiğin yükselişiyle değişti. Eleştirel yaklaşım, coğrafya ile politikanın doğal bir ilişki olmadığını savunarak, 1980’lerden itibaren uluslararası ilişkiler ve siyasi coğrafya alanında yeni bir perspektif sundu. Modern jeopolitiğin mekânsal yansımaları incelendiğinde, ilk dönemlerin söylemleri yeniden gündeme gelirken, post-modern jeopolitik ise Amerikan hegemonyasının göreceli gerilemesiyle şekillenen dünya düzenini ele alıyor.