İslam Hukuk Usulünde Mubah Nazariyesi

İslam hukukunun temel taşlarından olan teklifi hükümler, alimlerin çoğunluğuna göre beş ana kategoriye ayrılır: vacip, mendup, mubah, mekruh ve haram. Bu sınıflandırmada mubah, bireyin yapıp yapmamakta özgür olduğu, hukuki açıdan serbest bırakılan eylemleri ifade eder. Ancak klasik fıkıh usulü eserlerinde mubah kavramı genellikle yüzeysel tanımlarla geçiştirilmiş, farklı durum ve ihtiyaçlara göre nasıl değişkenlik gösterebileceği derinlemesine incelenmemiştir. Bu çalışma, mubahın yalnızca dar anlamıyla sınırlı kalmayıp, özellikle Şâtıbî’nin yaklaşımından yola çıkarak daha geniş bir perspektifle ele alınmasını sağlıyor. Mubahın bireysel ve toplumsal boyutları, farklı kullanım amaçları ve sonuçlarına göre nasıl farklı hükümler doğurabileceği üzerinde duruluyor. Ayrıca mubahın diğer fıkhi kavramlarla ilişkisi, şer’i bir hüküm olup olmadığı ve kamu otoritesinin bu alandaki sınırlandırma yetkisi gibi konular.