İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Temelleri Hakkında Nutuk

Jean-Jacques Rousseau, bu çarpıcı eserinde uygarlığın temellerine sert bir bakış atıyor. Toprağı çitle çevirip "Bu benim!" diyen ilk insanın, aslında nasıl bir zincirleme felaketin kapısını araladığını gözler önüne seriyor. Eşitsizliğin kökenini, doğal halden çıkıp mülkiyet ve yasalarla nasıl yerleşik bir düzen haline geldiğini sorguluyor. İnsan aklının gelişimiyle birlikte yeteneklerin nasıl eşitsizliği beslediğini, güç ve otoritenin nasıl suiistimale dönüştüğünü inceliyor. Rousseau’ya göre, doğada neredeyse yok denecek kadar az olan bu farklılıklar, toplumsal kurumlarla birlikte kalıcı ve meşru bir hâl alıyor. Üstelik, yalnızca yasalarla kabul edilen manevi eşitsizliğin, bedensel farklılıklarla örtüşmediği her durumda doğaya aykırı olduğunu vurguluyor. Düşüncelerini kutsal dogmalardan bağımsız, salt insan doğası ve akıl yürütmeyle temellendirerek, eşitsizliğin nasıl bir kısır döngüye dönüştüğünü ortaya koyuyor.