İmam Eş‘ari’nin Kelam Düşüncesi

Ebü'l-Hasan el-Eş'arî, gençlik yıllarında Mu'tezile mezhebinin önde gelen isimlerinden biri olarak yetişmiş, fakat kırklı yaşlarına geldiğinde düşünsel bir dönüşüm yaşayarak bu ekolden ayrılmıştır. Bu değişimde, Ebû Hanîfe'den itibaren gelişen Sünni kelam geleneğinin etkisi büyüktür. Eş'arî, bu süreçten sonra Sünni düşüncenin, Mu'tezile karşısında savunmasız kaldığı noktalarda kelam yöntemini kullanarak güçlü bir savunma hattı oluşturmuştur. Onun geliştirdiği ılımlı yaklaşım, nakil ile aklı birleştirmesi, Şâfiî, Mâlikî ve hatta bazı Hanefî ile Hanbelî âlimler tarafından benimsenerek Sünni kelamın önemli bir kolu haline gelmesini sağlamıştır. Eş'arî, kelam ilminin meselelerini "temel konular" ve "ayrıntılı konular" olarak ikiye ayırmıştır. Temel konularda Mu'tezile, Cehmiyye ve Haricîler gibi farklı İslam mezhepleriyle mücadele ederken, ayrıntılı konularda daha çok ilahi varlık ve peygamberlik gibi inanç.