İbn Sina'da Tanrı-Evren İlişkisi ve Şehristani'nin Eleştirileri

İslam düşünce tarihinin en etkili isimlerinden İbn Sina, felsefi mirasıyla yalnızca kendi dönemini değil, sonraki kuşakları da derinden şekillendirmiştir. Meşşai ekolünün zirvesi olarak kabul edilen düşünür, metafizik alanındaki görüşleriyle hem ilham kaynağı olmuş hem de yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. Bu çalışma, onun evren ve Tanrı arasındaki ilişkiyi nasıl kurduğunu mercek altına alırken, aynı zamanda bu alandaki en sert eleştirilerden birine imza atan Şehristani’nin *Kitâbü'l-Musâraa* adlı eserindeki itirazlarını da sistematik bir şekilde inceliyor. İbn Sina’nın felsefi duruşunun anlaşılması kadar, bu duruşa yöneltilen kelami eleştirilerin de ortaya konması, İslam düşünce geleneğindeki tartışmaların derinliğini gözler önüne seriyor. Hem bir düşünürün metafizik anlayışını hem de onun karşısına çıkan karşıt görüşleri aynı potada eriten bu inceleme, felsefe ve kelam arasındaki gerilimin izini sürüyor.