İbn Rüşd ve İbn Rüşdcülük

Ernest Renan, düşüncelerini cesurca ortaya koymasıyla döneminin ötesinde bir aydındı. Onun için hakikat, ancak içtenlikle dile getirildiğinde anlam kazanırdı. Tarihin akışı, tıpkı bir ırmağın yön değiştirmesi gibi, bazen beklenmedik dönemeçler alır. İbn Rüşd’ün felsefesi de bu akışın en çarpıcı örneklerinden biridir. Aristoteles’in izinden giden bu büyük düşünür, evreni kaostan uzak, düzenli bir bütün olarak görüyordu. Ne var ki, bu görüşler her zaman kabul görmedi. Aristoteles Atina’da dışlanırken, İbn Rüşd de Kurtuba’da benzer bir kaderle karşılaştı. Kilise, 1277’de Aristotelesçi ve İbn Rüşdcü düşünceleri içeren 219 tezi kınadı. Hatta Paris’te İbn Rüşd felsefesinin önde gelen ismi Brabantlı Siger, en yakın dostu tarafından öldürüldü. Renan da, tıpkı ustaları gibi, akademik çevrelerden dışlandı. Kilise, İbn Rüşd’ün evren ve insan anlayışına 1513’e kadar karşı çıkmaya devam etti. Peki, bu direncin ardında.