Hukuk Sosyolojisinin Temel İlkeleri

Hukukun yalnızca yasalar, mahkemeler ve devletle sınırlı bir çerçevede ele alınması, disiplini dar ve yetersiz bir alana hapseder. Oysa gerçek hukuk, toplumsal ilişkilerin dinamik yapısı içinde şekillenir. Aile hukukunu anlatırken aile yaşamının gerçeklerini göz ardı etmek, eşya hukukunu izah ederken günlük hayatta nesneler üzerindeki hakların nasıl işlediğini atlamak, sözleşmeleri açıklarken pratikteki uygulamalarını yok saymak, hukuku cansız bir kurallar yığınına indirger. Tıpkı akarsuyu bir gölete kapatmak gibi, hukuku kanun maddelerine sıkıştırmak da onun canlılığını yok eder. Yaşayan hukuk, resmi metinlerde yazılı olandan çok, günlük yaşamda, ticarette, geleneklerde ve hatta hukukun görmezden geldiği, hatta reddettiği ilişkilerde kendini gösterir. Bu nedenle hukuku anlamak, yalnızca yasaları değil, toplumsal gerçekliği de derinlemesine incelemeyi gerektirir.