Harput’ta Bir Ermeni

Elitlerin gölgesinde yaşamayı reddeden düşünürlerin kaderi, çoğu zaman yalnızlık ve mücadeleyle örülüdür. Marx, doğanın evrim yasalarını keşfeden Darwin gibi, toplumsal dönüşümün kanunlarını ortaya koyarken, hiçbir zaman iktidarın ya da ayrıcalıklı sınıfların peşine takılmadı. Galileo’nun aksine, sarayların cazibesine kapılmadı; bilimsel hakikati savunurken bile, güç odaklarıyla mesafesini korudu. Tarihe adını yazdırmak isteyenler, bir yandan dimdik durmalı, öte yandan çevik bir zekâyla dengeleri gözetmeli. Erasmus’un da başına geldiği gibi, egemenlerin oyununa gelmek kolaydır; Luther gibi kaprisli figürlerin tuzaklarına düşmekse kaçınılmaz görünür. Asıl mesele, doğru bildiğin yolda dimdik ilerlerken, kimin dost kimin düşman olduğunu ayırt edebilmektir.