Hangi Sağ

Attila İlhan’ın *Hangi Sağ* romanı, Türkiye’nin modernleşme sürecindeki sancılı dönüşümü ele alırken, toplumsal yapının derin çelişkilerine odaklanıyor. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan yolda, ulusal bir burjuvazinin yokluğu, iktidarın aydınlar, bürokrasi ve eşraf üçgeninde şekillenmesine yol açar. Oysa Batı’daki gibi gelişmiş bir sermaye sınıfı olsaydı, kültürel ve kurumsal altyapı da hazır olacak, devrim sonrası düzen daha organik bir zeminde yükselecekti. Ne var ki, Türkiye’de egemen olan komprador burjuvazisi, yüzeysel bir Batı hayranlığından öteye geçemeyen bir kültür üretir. Bu durum, yeni devletin karşı karşıya kaldığı en büyük açmazlardan birini doğurur: Taklitten öteye geçemeyen, köksüz bir üstyapı tehdidi. İlhan, bu romanında, tarihsel blokun çelişkilerini ve modernleşmenin paradokslarını sert bir dille sorguluyor.