Hangi Batı?

Attila İlhan'ın *Hangi Batı?* adlı romanı, Mustafa Kemal'in devrimci duruşunu mercek altına alırken, meşruiyet kavramını kökünden sorguluyor. Onun gözünde bir eylemin haklılığı, halkın rızasına dayanmalıdır; aksi halde Kongrelerin ya da Büyük Millet Meclisi'nin varlığı anlamını yitirir. "Her işin meşru olması gereken bir dönemdeyiz," derken aslında kastettiği, millet iradesinin tek belirleyici güç olduğudur. Osmanlı topraklarında "milli kararlara dayanmak", padişahın ve halifenin otoritesini yok saymakla eşdeğerdir. Mustafa Kemal, Amasya Tamimi'nden itibaren saltanatın meşruiyetini reddederek, tarihin derinliklerinden beslenen yeni bir haklılık arayışına girer. Bu da ihtilalin ta kendisidir. İlhan, bu çarpıcı dönüşümü roman kurgusu içinde ustalıkla işlerken, Türkiye'nin modernleşme sancılarını da gözler önüne seriyor.