Hamzaname & Hamzazade Rüstem’in Cenk ü Cidali

Hamza’nın ustası Hızır’dan aldığı öğütler, bu destansı hikâyenin omurgasını oluşturur: İlk saldırıyı başlatma, kaçanı kovalama, aman dileyene aman verme, gücünle böbürlenme, malı mülkü ölçüsüzce biriktirme, eşini nikâhsız bırakma. Her sayfada İslam’ın cihat ruhu, düşmanla karşılaşmanın farklı yüzleriyle can bulur. Mekânlar, karakterler değişse de savaşın özü hep aynı kalır: Önce İslam’a davet edilir düşman. Kabul ederse, artık onun da namusu, sözü, özü güvenilirdir; en küçük bir kusur bile affedilir. Reddederse, güç dengeleri gözetilerek savaş başlar. Yeniçerilerin arasında dilden dile dolaşan bu hikâyeler, İslam’ın cihat anlayışını diri tutan en önemli kaynaklardan biri olarak öne çıkar.