Gülme Teorileri Bağlamında Letayifat-ı Nasreddin Hoca’nın Paris Yazması

Nasreddin Hoca, adını duyduğumuzda yüzümüzde bir tebessüm belirten, zamanın ve coğrafyanın ötesine geçmiş bir gülmece ustasıdır. Gerçekten yaşayıp yaşamadığı, hangi dönemde var olduğu gibi soruların ötesinde, onun fıkraları yüzyıllardır dilden dile dolaşır. Mizahın geçiciliğine meydan okuyan Hoca, kendine özgü zekasıyla günlük hayatın absürt yanlarını ortaya serer. Sınırları aşan bir kültürel miras olarak, toplumsal gerilimleri yumuşatır, haddini bilmeyi ya da bildirmeyi ustaca işler. Türk kültürünün bu eşsiz figürü, sadece güldürmekle kalmaz; aynı zamanda insan doğasının derinliklerine ayna tutar. Onun fıkraları, Paris’te bulunan yazma nüshası üzerinden incelendiğinde, gülme teorilerinin nasıl evrensel bir dile dönüştüğü daha iyi anlaşılır. Hoca’nın mirası, zamansız bir neşe kaynağı olarak varlığını sürdürüyor.