Geleceğin Tarihinden Alıntılar

Toplum mu bireyi şekillendirir, yoksa birey mi toplumu dönüştürür? Gabriel de Tarde, bu soruya çarpıcı bir yanıt sunuyor: Toplum, tek tek bireylerin karşılıklı etkileşiminden doğan canlı bir ağdır. Onun gözünde toplum, sabit bir kalıp değil, sürekli hareket halindeki bireylerin yarattığı dinamik bir bütündür. Birey, edilgen bir parça değil, toplumsal değişimin itici gücüdür; duyguları, düşünceleri ve arzularıyla çevresini etkiler, yönlendirir. Tarde’ın felsefesinde, Leibniz’in monadları gibi bağımsız ve canlı bireyler, toplumu adeta bir arı kovanı gibi kaynaştırır. Her birey, kendi iç dünyasının karmaşık bir toplumudur; tutkuları, inançları ve istekleriyle hem kendini hem de çevresini sürekli yeniden yaratır. Farklılık ve çeşitlilik, Tarde için toplumsal hayatın özünü oluşturur; benzerlik değil, benzersizlik zenginliğin kaynağıdır.