Gazetelerde İfade Hürriyeti

Yaklaşık iki yıl önce Fransız gazetelerinde tuhaf bir duyuru yayımlandı: Paris’te Sansür Sokağı’ndaki 38 numarada yaşayan Adil Mitar Angele adlı biri, hayırsever bir kişiden aldığı on beş bin frankı, düşünce ve vicdan özgürlüğünü daha da güçlendirecek en iyi esere ödül olarak vereceğini ilan ediyordu. Bu haber, birçok kişide şaşkınlık yarattı. “Özgürlük ve vicdan zaten kazanılmış haklar değil mi?” diye düşünüldü. Fransa’da bir yüzyıldır din, inanç ve ibadet serbestti; kimse dini görüşleri yüzünden cezalandırılmıyor, en radikal fikirler bile özgürce tartışılıyordu. Katolikler Yahudi kızlarla evleniyor, Protestanlar Katolik ailelerden gelin alıyor, kimse buna tepki göstermiyordu. Resmi din kavramı artık geçmişte kalmıştı. Yine de başkalarının inancı bazen rahatsızlık veriyor, farklı düşüncelere tahammül etmek zor geliyordu. Peki, özgürlük gerçekten tam anlamıyla yerleşmiş miydi, yoksa hâlâ eksik miydi? Bu.