Fütuhat-ı Mekkiyye 15

İbn Arabî’nin bu ciltte, ilahi sırların derin katmanlarına açılan kapıları aralıyor. "Kaderin önüne geçen kitap cehennemi boylar" sözünün ardındaki hikmeti, kulun aczi ile yaratıcının sonsuzluğu arasındaki ince çizgiyi sorguluyor. Dua edenin kulluğunu nasıl tamamladığını, insaf gösterenin hakikate nasıl yaklaştığını satır aralarında sezdiriyor. Akıl ve delille ulaşılmaz olanın, ancak teslimiyetle kavranabileceğini vurgularken, "hiçbir şey bana benzemez" gerçeğiyle yüzleştiriyor okuru. Fiilin sahibine dönmesiyle hakların nasıl yerine getirildiğini, kıskançlığın zikirden nasıl uzaklaştırdığını anlatıyor. Bilgi arayışının gözleri nasıl kör ettiğini, yakınlığın (kab-ı kavseyn) sırrını ise ancak hayret edenin anlayabileceğini söylüyor. Allah’ın celal karşısında küçülenle büyüklenenin akıbetini, "dilerse" ifadesinin sınırsız kudretini ve insanın kendini bilmezliğinin hazin sonunu bir bir gözler önüne seriyor..