Fransa Devrimi Üzerine Düşünceler 1790

Edmund Burke, 1790’da kaleme aldığı bu eserinde, Fransız Devrimi’nin getirdiği değişimin ardındaki soğuk mantığı ve hesapçı zihniyeti eleştirir. Ona göre, devrimle birlikte şövalyelik ruhu, onurun inceliği ve insani değerlerin yüceliği yerini çıkara, hesaba ve mekanik bir düzene bırakmıştır. Artık ne cömert sadakatler ne de soylu itaatler kalmıştır; yerine, her şeyin fiyatının konuşulduğu, duyguların değil rakamların hüküm sürdüğü bir dünya gelmiştir. Burke, olayların henüz başındayken devrimin vahim sonuçlarını sezmiş, krallığın düşüşünün sadece bir başlangıç olduğunu görmüştür. Giyotin henüz kral ve kraliçenin boynuna inmemiş, Terör Dönemi başlamamışken bile, devrimin kendi evlatlarını yutacak bir canavara dönüşeceğini öngörmüştür. Bu metin, sadece bir eleştiri değil, aynı zamanda tarihin akışını değiştirecek bir dönüşümün ilk kıvılcımlarını yakalayan uyarıcı bir çığlıktır.