Fikri İhtilaflar ve Hadis

Osmanlı'nın duraklama yıllarında, medrese ile tekke çevreleri arasında yaşanan fikir ayrılıkları, dinî tartışmaların odağına oturmuştu. Kadızadeliler olarak bilinen, dinin özüne dönüşü savunan medrese uleması ile Halvetî tarikatına mensup Sivâsîler arasındaki gerilim, hadis çalışmalarını da şekillendiren önemli bir etken oldu. Sivâsî âlimleri, kendilerine yöneltilen eleştirilere karşı, özellikle İmam Birgivî’nin et-Tarîkatü’l-Muhammediyye adlı eserini hedef alan iki ayrı kitapla cevap vermeye çalıştılar. Bunlardan biri, eserde geçen yaklaşık 750 hadisin kaynaklarını derinlemesine inceleyen İdrâkü’l-hakîka fî tahrîci ehâdîsi’t-Tarîka idi. Hem dönemin entelektüel iklimini yansıtması hem de hadis ilmindeki yansımalarıyla dikkat çeken bu çalışma, Bayrampaşa İmamı Ali Efendi’nin titiz emeğiyle günümüze ulaştırıldı. Kitap, o dönemin ilmî ve fikrî çatışmalarını anlamak için önemli bir kaynak sunuyor.