Felsefe Tarihi (3. Cilt)

Hegel’in felsefe tarihine dair bu üçüncü cildi, düşüncenin serüvenini Hristiyanlık düşüncesiyle başlatıp kendi dönemine kadar getiriyor. Yirmi beş yüzyıllık düşünsel evrimi, birbirini tamamlayan zihinsel biçimlerin ardışık gelişimi olarak ele alıyor. Burada sonlu bilincin sonsuzla kurduğu ilişki, sürekli bir arayış ve geri dönüş döngüsü içinde betimleniyor: Bilinç, kendini dışarıda ararken aslında içsel bir derinleşmeyi de gerçekleştiriyor. Her düşünsel ilerleme, maddenin anlam kazanması, formun zenginleşmesi demek; bu da öz ile gerçekliğin giderek birbirine yaklaştığı bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Hegel, bu ciltte düşüncenin tarihsel akışını, idealizm ile materyalizmin basit bir karşıtlık olmaktan öte, diyalektik bir bütünlük olarak kavranması gerektiğini vurgulayarak noktalıyor.