Eski ile Yeniye Bakmak: Bir Âlimin Gözünden Modern Astronomi

18. yüzyıl Osmanlı coğrafyasında, geleneksel medreselerin katı yapısı ile Batı tarzı mühendishanelerin yenilikçi yaklaşımı arasında sıkışmış bir zihniyet çatışması yaşanıyordu. Dönemin yaygın anlatısı, bu iki eğitim sistemini birbirine düşman iki kutup olarak resmeder: biri geçmişe saplanmış, diğeri geleceğe koşan. Oysa bu kitap, bu basit ikiliğin ötesine geçerek, Abbaskulu Ağa’nın *Esrâri’l-melekût* adlı eserinin 1848’de yapılan Türkçe çevirisini mercek altına alıyor. Hayâtîzâde Seyyid Şeref Halil’in kaleminden çıkan *Efkâru’l-ceberût* adlı bu tercüme, aslında Osmanlı’da Batı bilgisinin aktarımının sadece mühendishanelerle sınırlı olmadığını, geleneksel bilgi havzalarının da bu sürece dahil olduğunu gözler önüne seriyor. Böylece, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan modernleşme serüvenine dair yerleşik yargıları sorgulayan, entelektüel tarihimize farklı bir perspektif sunan bir çalışma ortaya çıkıyor.