Eleştiri ve Hakikat

1920 baharından 1921 baharına uzanan o kritik on iki ay, Türkiye’nin kaderini çizen sancılı bir dönüşümün sahnesiydi. Ankara’da bağımsızlık mücadelesi veren Meclis Hükûmeti, bir yandan Londra’nın diplomatik manevraları, diğer yandan Moskova’nın devrimci dalgası arasında sıkışmıştı. Bolşevik Rusya, iç ve dış baskılarla boğuşurken, Anadolu’da komünist fikirler hızla yayılıyor, sol örgütler güç kazanıyordu. Mustafa Kemal ve çevresi, bu karmaşık denklemde iktidarını sağlamlaştırmak için hem Enver Paşa’nın girişimleriyle hem de Meclis içindeki muhafazakâr kanadın direnciyle baş etmek zorundaydı. Türkiye Komünist Partisi’nin kurucularının katledilmesi ve Halk İştirakiyun Fırkası’nın tasfiyesi, bu gerilimli sürecin en trajik sonuçları olarak tarihe geçti. Ankara-Moskova hattında kurulan ittifak, aslında bir güç mücadelesinin yansımasıydı; her iki taraf da kendi çıkarları doğrultusunda manevra yaparken, Anadolu’da.